Παρότι τρεις στους δέκα πιστεύουν ότι οι θρησκευτικές και πολιτιστικές διαφορές μπορούν πράγματι να γίνουν αιτία εντάσεων, το 52% είναι πεπεισμένο ότι οι κρίσεις προκαλούνται από αντικρουόμενα συμφέροντα. Η ιδέα ότι μια βίαιη ρήξη μεταξύ Ισλάμ και Δύσης είναι αναπόφευκτη απορρίπτεται σε γενικές γραμμές από την πλειοψηφία των μουσουλμάνων, των μη μουσουλμάνων και των Δυτικών. Και παρότι το ένα τέταρτο των ερωτηθέντων (28%) φοβάται στ’ αλήθεια ότι μια βίαιη σύγκρουση είναι αναπόφευκτη, το διπλάσιο ποσοστό (56%) υποστηρίζει ότι «μπορεί να βρεθεί κοινός παρονομαστής».

Μόνο σε τρεις χώρες εκ των 27 που συμμετείχαν στην έρευνα, απορρίπτεται η άποψη ότι οι εντάσεις πυροδοτούνται από αντικρουόμενα συμφέροντα: Στη Νιγηρία, το 56% δηλώνει ότι την ευθύνη για τις διαφορές φέρει η θρησκεία και ο πολιτισμός και όχι τα πολιτικά συμφέροντα. Στην Κένυα και την Πολωνία, επίσης, η κοινή γνώμη είναι διχασμένη στο θέμα αυτό. Σε παγκόσμια κλίμακα, οι περισσότεροι μουσουλμάνοι (55%) είναι για κάποιο λόγο πιο βέβαιοι από τους χριστιανούς (51%) ότι οι εντάσεις πηγάζουν από πολιτιστικές διαφορές. Αυτή η άποψη είναι κυρίαρχη στον Λίβανο (78%), στην Αίγυπτο (57%), στην Ινδονησία (56%) στην Τουρκία (55%) και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (48%).

Η πεποίθηση ότι είναι εφικτό να βρεθούν κοινά σημεία μεταξύ Δύσης και Ισλάμ ενισχύεται ανάλογα με το επίπεδο μόρφωσης των ερωτηθέντων. Το 46% των ατόμων που στερήθηκαν τη στοιχειώδη μόρφωση πιστεύει ότι μπορεί να βρεθεί κοινός παρονομαστής, ποσοστό που ανέρχεται στο 64% μεταξύ των μορφωμένων. Το 52% των συνολικά 5.000 μουσουλμάνων που συμμετείχαν στην έρευνα συμφώνησε, επίσης, ότι κάτι τέτοιο είναι εφικτό και τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στον Λίβανο (68%) και στην Αίγυπτο (54%).

Στις χώρες, όπου καταγράφηκαν μεγάλες πλειοψηφίες πολιτών που πιστεύουν ότι το Ισλάμ και η Δύση μπορούν να βρουν κοινά σημεία, περιλαμβάνονται η Ιταλία με 78%, η Βρετανία με 77%, ο Καναδάς με 73%, το Μεξικό με 69%, η Γαλλία με 69% και η Ελλάδα με 62%. Οι Ρώσοι συμφωνούν και αυτοί με 49%, ενώ μόλις το 23% θεωρεί αναπόφευκτη τη σύγκρουση.

Η Ινδονησία είναι η μόνη χώρα, όπου η πλειοψηφία (51%) θεωρεί αναπόφευκτη τη σύγκρουση Ισλάμ και Δύσης, ενώ το 40% των Ινδονήσιων πιστεύει ότι μπορούν να βρεθούν κοινά σημεία. Στις ΗΠΑ, τέλος, το 64% των πολιτών πιστεύει ότι μπορούν να βρεθούν κοινά σημεία και μόλις το 31% θεωρεί τη σύγκρουση αναπόφευκτη.

Η έρευνα διενεργήθηκε στη Βρετανία, τη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Ρωσία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, την Πολωνία, την Ουγγαρία, την Ελλάδα, την Ινδονησία, την Κίνα, την Ινδία, την Αυστραλία, τη Ν. Κορέα, τις Φιλιππίνες, τον Λίβανο, την Αίγυπτο, την Τουρκία, τα Ην. Αραβικά Εμιράτα, τις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Αργεντινή, τη Βραζιλία, τη Χιλή, το Μεξικό, την Κένυα και τη Νιγηρία.

«Κοινά σημεία» βλέπει το 62% των Ελλήνων

Αξιοσημείωτη είναι η αισιοδοξία της ελληνικής κοινής γνώμης για τα κοινά σημεία Ισλάμ και Δύσης, αισιοδοξία που φαίνεται να μοιράζεται μικρότερο ποσοστό Τούρκων. Το 62% των Ελλήνων πιστεύει ότι είναι πράγματι δυνατόν να βρεθεί κοινό πεδίο μεταξύ μουσουλμανικών και δυτικών πολιτισμών, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στην Τουρκία κυμαίνεται στο 49%. Σε ό, τι αφορά την πιθανότητα βίαιης σύγκρουσης, οι απόψεις Ελλήνων και Τούρκων δεν διαφέρουν πολύ, καθώς το 26% των πρώτων και το 29% των δεύτερων θεωρούν τη σύγκρουση αναπόφευκτη. Σε αμφότερες τις χώρες, το 55% πιστεύει ότι οι εντάσεις προκαλούνται από αντικρουόμενα πολιτικά συμφέροντα και μόνο το 23% -τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Τουρκία- θεωρεί ως αιτία τις θρησκευτικές και πολιτιστικές διαφορές. Στην Ελλάδα, το 49% πιστεύει ότι οι εντάσεις προκαλούνται από «αδιάλλακτες μειοψηφίες», που υπάρχουν τόσο στο Ισλάμ όσο και στη Δύση, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στην Τουρκία αγγίζει το 57%. Μεταξύ των Τούρκων που καταγγέλλουν τις εν λόγω μειοψηφίες, το 35% αποδίδει ίσες ευθύνες στους αδιάλλακτους του Ισλάμ και της Δύσης, ενώ το 20% κατηγορεί πρωτίστως τη δυτική αδιαλλαξία. Στην Ελλάδα, την ευθύνη φέρει, σύμφωνα με το 49%, η αδιαλλαξία αμφοτέρων των πλευρών.